على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

797

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

چوبين پهن و بزرگ كه نان و اجناس بقالى در آن نهند . تبوش ( tabavvoc ) م . ع . در هم آميختن . تبؤط ( taba'ot ) م . ع . تبأط تبؤطا : بر پهلو خفت و شب كرد بفراخى عيش . و تبأط عنه : اعراض نمود از وى ( و اين فعل غير مستعمل است ) . تبوع ( tabavvo ' ) م . ع . قولاج كردن به چيزى . و تبوعت الناقة : گام فراخ نهاد آن ماده شتر در رفتن . و تبوع الحبل : دراز شد رسن . تبوع ( tabavvo ' ) ا . ع . غايت هر چيزى . و تك يق ما يدرك تبوعه . تبوع الشمس ( tabavvooccams ) ا . ع . بادى كه بعد طلوع آفتاب در مهاب مختلفه وزد و در آخر به مهب صبا رجوع كند . تبوغ ( tabavvoq ) م . ع . تبوغ - الدم : غلبه كرد خون . و تبوغ فلان : غالب شد فلان . تبوق ( tabavvoq ) م . ع . تبوق فى الماشية : افتاد و با در مواشى و در گرفت آنها را . تبوك ( tabuk ) ا . پ . طبق پهن كه نان و اجناس بقالى در آن نهند . تبوك ( tabuk ) ا خ . ع . نام موضعى ما بين شام و مدينه ( يذكر و يؤنث ) و منه غزوة تبوك و گفته‌اند بدان جهت اين غزوه را تبوك گويند كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله ديد گروهى از اصحاب خود را كه مىكاويدند شنهاى تبوك را تا آب برآيد پس فرمود ما زلتم تبوكونها بوكا قسميت تلك الغزوة تبوك . تبوكى ( tabukiy ) ا . ع . نوعى از نگور . تبول ( tobul ) ع ج . تبل ( tabl ) . تبول ( tabavvol ) م . ع . تبول عليه : بضرب و دشنام فرا گرفت آن را و نيز تبول : شاش كردن . تبؤن ( taba'on ) تبأنت الطريق و الاثر : در پى راه و نشان قدم شدم . تبوئ ( tabvey ' ) و تبوئة ( tabveat ) م . ع . بوء تبويئا : نكاح كرد . و بواه منزلا و فيه : جا داد و فرود آورد او را به جائى . و بوا المكان : فرود آمد و مقيم شد در آنجاى . و نيز تبوئ و تبوئة : راست كردن نيزه بسوى كسى . تبويب ( tabvib ) م . ع . بوبه تبويبا : باب باب كرد آن را . تبويج ( tabvij ) م . ع . نيك درخشيدن برق . تبويش ( tabvic ) م . ع . بوش القوم تبويشا : جمع كرد قوم را . و بوشوا القوم : درهم آميختند آن قوم . تبويص ( tabvis ) م . ع . بوص آوردن گياه . و كلان سرين شدن . و صاف رنگ گرديدن . و در گذشتن اسب در رهان . تبويل ( tabvil ) م . ع . بول كردن و كميز انداخين . تبه ( tabah ) ا و ص . پ . تباه . و قسمت كننده . و نابود . و ضايع و فاسد . و گوشت نرم و نازك . مر . تباه . تبهبه ( tabahboh ) م . ع . شريف و بزرگ گشتن يق تبهبهوا اى تشرفوا و تعظموا . تبهر ( tabahhor ) م . ع . پر گرديدن . و تبهرت السحابة : روشن شد ابر . تبه رأى ( tabah - ra'y ) ص . پ . بىعقل و كم‌خرد . تبهرس ( tabahros ) م . ع . بناز خراميدن يق جاء يبتهرس . تبهرم ( tabahrom ) م . ع . تبهرم الرأس : بسيار سرخ گرديد سر . تبهره ( tabahre ) ا . پ . گوشت نرم و نازك . تبهش ( tabahhoc ) م . ع . فراهم آمدن يق تبهش القوم . تبه‌كار ( tabah - k r ) ص . پ گنه كار . و ضايع‌كار . تبهكن ( tabahkon ) م . ع . تبهكنت المراة : پر گوشت و نازك اندام گرديد زن . و يقال للعجزاء تبهكنت فى مشيتها : همچو زنان بكهنة يعنى پر گوشت و نازك اندام رفت . تبهل ( tabahhol ) م . ع . مباهله كردن . و بىنياز بودن از رغايب يق تبهلا اى لعن كل منهما الاخر . تبهلس ( tabahlos ) م . ع . ناگاه رفتن كسى از جائى بدون آنكه با او چيزى باشد . تبهلص ( tabahlos ) م . ع . برآمدن مرد از جامه يق تبهلص الرجل . تبهلق ( tabahloq ) م . ع . دروغ گفتن . تبهلل ( tabahlol ) م . ع . خنديدن . تبهم ( tabahhom ) م . ع . تبهم عليه الكلام : بسته شد سخن بر وى . تبهنس ( tabahnos ) م . ع . خراميدن و برفتار شير رفتن . تبهية ( tabheyat ) م . ع . بهى البيت تبهية : فراخ ساخت خانه را . تبهيج ( tabhij ) م . ع . زيبا و نيكو گردانيدن . تبهيم ( tabhim ) م . ع . بهموا البهم تبهيما : جدا كردند ستور ريزگان